2020 Yılı Mali Destek Programları

SIKÇA SORULAN SORULAR ve CEVAPLARI

Soru 1: Sanayi Altyapısının Geliştirilmesi Mali Destek Programı kapsamında uygun başvuru sahipleri arasında yer alan küçük sanayi sitelerinde başvuruyu sadece işletme/yapı kooperatifi şeklinde örgütlenen sanayi siteleri mi yapabilmektedir?

Küçük sanayi sitesi yönetimleri tüzel kişiliğe haiz olması durumunda uygun başvuru sahibidir. Küçük sanayi sitelerinin çoğu işletme veya yapı kooperatifleri şeklinde işletme modeliyle yönetilmektedir ve bu yapıların programa başvurmaları uygundur.

Soru 2: Sanayi Altyapısının Geliştirilmesi Mali Destek Programı kapsamında proje yürütücüsünün Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü olması durumunda belediyeler proje ortağı olarak yer alabilirler mi?

Belediyeler Sanayi Altyapısının Geliştirilmesi Mali Destek Programı kapsamında uygun başvuru sahibi olarak belirlenmediğinden yalnızca iştirakçi olabilirler.

Soru 3: Sanayi Altyapısının Geliştirilmesi Mali Destek Programı kapsamında birinci kademe gelişmiş ilçelerin sınırlarında yer alan küçük sanayi siteleri program için uygun başvuru sahibi midir?

KSS’ler için Sanayi Altyapısının Geliştirilmesi Mali Destek Programında SEGE sınırlaması yapılmamıştır, KSS’ler yer aldığı il ve ilçeye bakılmaksızın uygun başvuru sahibidir.

Soru 4: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 13’üncü maddesine eklenen (j) bendine göre organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinin altyapı yatırımlarına KDV istisnası uygulanmaktadır. Sanayi Altyapısının Geliştirilmesi Mali Destek Programı’nda OSB ile KSS’lerin altyapı ihtiyaçlarının karşılanması durumunda, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 13’üncü maddesinin (j) bendinde sağlanan istisnadan faydalanılması da mümkün müdür?

Kalkınma ajansları için destek yasağına ilişkin çerçeve, 14/3/2020 tarihli ve 31068 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kalkınma Ajansları Proje ve Faaliyet Destekleme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Kalkınma Ajansları Proje ve Faaliyet Destekleme Yönetmeliğinin (Yönetmelik) 7 nci maddesinin dördüncü fıkrasında "Ajanslar, hâlihazırda herhangi bir kamu kurum ya da kuruluşundan finansal destek alan projeler ile proje kapsamındaki faaliyetlere eş zamanlı olarak mali destek sağlayamaz." şeklinde yeniden düzenlenmiştir.

Bu kapsamda aynı proje ve proje kapsamındaki faaliyetlere ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından sağlanan finansal destek mahiyetinde uygulamalardan eş zamanlı olarak yararlanılması uygun görülmemektedir. Bununla birlikte ilgili maddede “Organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinin su, kanalizasyon, arıtma, doğalgaz, elektrik, haberleşme, yenilenebilir ve diğer enerji tesisleri ile yol yapımına ve küçük sanayi sitelerindeki işyerlerinin inşasına ilişkin, bunlara veya bunlar tarafından oluşturulan iktisadi işletmelere yapılan mal teslimleri ile hizmet ifaları” için getirilen istisnanın, Yönetmeliğin 7 nci maddesinde düzenlenen destek yasağı kapsamına girmediği değerlendirilmektedir.

Soru 5: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 13’üncü maddesine eklenen (j) bendine göre organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinin altyapı yatırımlarına KDV istisnası uygulanmaktadır. Bu sebeple Sanayi Altyapısının Geliştirilmesi Mali Destek Programı kapsamında, proje bütçelerinin KDV hariç olarak mı hazırlanması gerekmektedir?

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 13’üncü maddesi (j) bendinde sadece “Organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinin su, kanalizasyon, arıtma, doğalgaz, elektrik, haberleşme, yenilenebilir ve diğer enerji tesisleri ile yol yapımına ve küçük sanayi sitelerindeki işyerlerinin inşasına ilişkin, bunlara veya bunlar tarafından oluşturulan iktisadi işletmelere yapılan mal teslimleri ile hizmet ifaları” için istisna getirilmiştir. Bunlar dışında “İdari bina, sosyal tesisler, spor tesisleri ve benzeri tesislerin yapım işlerine ilişkin organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerine yapılan teslim ve hizmetler ile bunların makina, teçhizat, demirbaş, mobilya, mefruşat ve benzeri alımları” istisna kapsamında değerlendirilmemektedir. İstisnanın kapsamı tüm mal ve hizmet alımları yerine, belirli iş ve işlemler için belirlenmiştir. Bu nedenle ilgili kanunda belirtilen istisna kapsamındaki mal, hizmet ve yapım işleri için KDV hariç bütçe oluşturulmalıdır. Bu mal ve hizmet alımları için bütçenin KDV hariç hazırlanması hususunda sorumluluk ilgili başvuru sahibine aittir.

Soru 6: Proje kapsamında istihdam edilecek personelin; proje sahibi kuruluşta ya da proje ortağında geçmişte istihdam edilmiş olması proje kapsamında tekrar istihdam edilerek destekten faydalanılmasına engel midir?

Projenin uygulanması aşamasında proje kapsamında yeni istihdam edilecek personelin geriye dönük son bir yıllık SGK kayıtları talep edilmektedir. Bu kayıtların incelenmesi sırasında personelin daha önce istihdam edilmiş ve ilişiği kesilmiş bir personel olması durumunda, proje başvuru sahibi ve ortaklarındaki görevinden ne kadar süre önce ayrılmış olduğu sorgulanacaktır. Personelin ilişiğinin kesilmesi, proje özelinde bir nedenle ilişkilendirilmeyecek kadar makul bir süre önce gerçekleştiyse bu durum, söz konusu yeni istihdam için bir engel teşkil etmeyecektir.

Soru 7: Proje kapsamında, muhasebe ya da hukuk müşavirliği gibi tüzel kişilere yapılacak aylık ödemeler uygun maliyet midir?

Hukuk müşavirliği, muhasebe gibi hizmet alımları için yapılan ödemeler uygun maliyet olarak değerlendirilmemektedir.

Soru 8: Dış denetim hizmeti alımında en az 2 teklif şartı bulunmakta mıdır?

Dış denetim için fiyat teklifi alınmasına gerek yoktur. Bu faaliyetin Ajans tarafından zorunlu tutulması nedeniyle istisnai olarak teklif istenmemektedir.

Soru 9: Bina yapım maliyetleri uygun maliyetler içerisinde yer alır mı?

Yenilik ve Verimlilik ile Kırsalda Ekonomik Kalkınma Mali Destek Programlarında proje bütçesinde destek tutarının %30’una kadar küçük ölçekli yapım işlerine (boya, tadilat, tesisat vb.) pay ayrılabilmektedir. Yeni bina inşa edilmesi ise destek kapsamımızda yer almamaktadır. Buna karşılık Sanayi Altyapısının Geliştirilmesi Mali Destek Programı, küçük ölçekli altyapı programı olduğu için yapım işleri %100 oranında desteklenmektedir.

Soru 10: Programlar için belirlenen mali destek oranları, diğer bazı desteklerde olduğu gibi Yönetim Kurulu kararı ile %90’a kadar çıkarılabilir mi?

Programlar kapsamında destek oranları Yönetim Kurulu Kararı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı onayı ile belirlenmiş olup, herhangi bir değişiklik yapılması söz konusu değildir. Ancak Ajans tarafından sağlanan mali destek miktarı, proje uygulama döneminde uygulama durumu ve bütünlüğü göz önünde bulundurularak ve gerekçesi açıkça belirtilmek suretiyle yönetim kurulunun onayı ile en fazla yüzde on beş oranında artırılabilir. Desteğin artırılması durumunda yararlanıcının eş finansman miktarı da en az aynı oranda artırılır. Bununla beraber  kapsamı yönetmelikte tanımlanan mücbir sebep durumunda, mali destek miktarı, genel sekreterin teklifi ve yönetim kurulunun onayıyla en fazla yüzde elli oranında artırılabilir. Bu durumda yararlanıcı eş finansman miktarı artırılmaz. Ancak toplam proje bütçesinin değişip değişmemesine Ajans yönetim kurulunca karar verilir.

Soru 11: Proje kapsamında açılması planlanan bir merkez için dışarıdan profesyonel bir danışmanlık hizmeti alınması gerekiyorsa bu hizmet alımı uygun maliyet midir?

Program kapsamında projenin yürütülmesine ilişkin danışmanlık faaliyetleri uygun görülmemektedir ancak projenin uygulanması ile ilgili olmak kaydıyla gerekçeleri yeterli şekilde açıklanmış teknik danışmanlık hizmetleri uygun maliyet olarak değerlendirilebilecektir.

Soru 12: Başvuru rehberlerinde projede istihdam edilecek personelin brüt ücretlerinin uygun maliyet olduğu belirtilmiştir. Uygun maliyet olarak belirtilen brüt ücretin içerisinde işveren maliyetleri de yer almakta mıdır?

Başvurularda insan kaynakları kalemi olarak sadece başvuru sahibi ve ortakları tarafından bizzat istihdam edilecek personelin brüt ücretleri yazılabilecektir. Brüt ücret, işçi payını içermekte ancak işveren payını ve damga vergisini içermemektedir.

Soru 13: Silo, konteynır ve prefabrik yapılar uygun maliyetler arasında yer almakta mıdır? Uygun maliyet ise yapım işi mi yoksa mal alımı mı şeklinde değerlendirilmektedir? Ayrıca bunların Kırsalda Ekonomik Kalkınma Mali Destek Programı kapsamında alınması durumunda, bu yapıların kırsal bölge yerine merkezde kurulmasında sakınca var mıdır?

Silo, bungalov, prefabrik ve konteynır gibi yapılar başvuru sahibi kurum/kuruluşun tabi olduğu mevzuatta aksi belirtilmediği takdirde mal alımı olarak değerlendirilecektir.

Diğer taraftan, Kırsalda Ekonomik Kalkınma Mali Destek Programı başvuru rehberinde kırsal alan tanımlaması yapılmış ve bu alana hizmet edecek projelerin geliştirilmesinin hedeflendiği belirtilmiştir. Bu açıklamalar doğrultusunda soruda belirtilen yapıların kırsal bölge yerine merkezde kurulmasını içeren proje faaliyetleri, programın hedef alanına yönelik olarak doğrudan fayda sağlaması ve sürdürülebilirliğinin taahhüt altına alınması koşullarıyla kabul edilebilir.

Soru 14: Mali destek programları kapsamında binek ve ticari araç alımı uygun olmayan maliyet olarak sayılmaktadır. Bu durumda Kırsalda Ekonomik Kalkınma Mali Destek Programı kapsamında süt nakliye aracı veya frigorifik araçların alımı uygun maliyet olarak değerlendirilmekte midir?

Mali destek programları kapsamında binek ve ticari araç alımları uygun maliyet olarak değerlendirilmemektedir. Ancak, projenin ihtiyacına göre sadece belirli bir amaca yönelik kullanılabilecek özel amaçlı taşıtların satın alınması veya mevcut araçların dönüşüm maliyetleri uygun maliyet olarak değerlendirilebilir. Ancak, birincil tarım faaliyetleri dahilinde ekim, gübreleme, ilaçlama ve hasat amaçlı kullanılacak araçlar da program kapsamında uygun maliyet olarak değerlendirilmeyecektir. Süt nakliye aracı süt taşıma dışında başka bir amaçla kullanılamadığından ve sütün soğutulması ile depolanmasının ürüne katma değer kazandırması sebebiyle proje kapsamında uygun maliyet olarak değerlendirilebilir. Ancak;

• alınacak araçların proje amacına yönelik olarak kullanılması,

• proje faaliyetleri için gerekli olması,

• proje kapsamında araca olan ihtiyacın doğru şekilde gerekçelendirilmesi,

• aracın teknik özelliklerinin iyi tanımlanması gerekmektedir.

Proje faaliyetleri ile bağlantılı olarak yeterli gerekçelendirme ve açıklaması olmayan alımlar, bütçe revizyonu sırasında uygun olmayan maliyet olarak değerlendirilerek bütçeden çıkarılabilir.

Soru 15: 2020 Yılı Mali Destek Programları kapsamında bir başvuru sahibi en fazla 2 (iki) proje başvurusunda bulunabilmekte fakat 1 (bir) başvurusu için destek alabilmektedir. Peki bir başvuru sahibi kaç projeye ortak olabilir? Bir kurum/kuruluş aynı anda başvuru sahibi ve proje ortağı olarak destek alabilir mi?

2020 Yılı Mali Destek Programı kapsamında proje ortaklığı konusunda herhangi bir sınırlandırma bulunmamaktadır. Bir kurum/kuruluş aynı anda başvuru sahibi ve proje ortağı olarak destek alabilir ancak böyle durumlarda proje ortaklarının projedeki rolleri değerlendirilecektir. 

Soru 16: Proje süresince yapılması planlanan toplantıların katılımcıları için yapılacak Covid-19 PCR testleri uygun maliyet olarak değerlendirilebilir mi?

Yapılması planlanan Covid-19 PCR testleri, projeyle direkt ilgili olmaması nedeniyle uygun maliyet değildir.

Soru 17: Projede yer alması planlanan hammaddelerin satın alımına ilişkin bir bütçe sınırı var mıdır?

Hammadde satın alımları, ihtiyaç duyulan hammaddenin sadece prototip üretimi, deneme amaçlı ürünlerin üretimi ve ar-ge çalışmalarında kullanılması durumunda uygun maliyettir. Uygulama aşamasında özellikle projenin ilk dönemlerinde bu tür amaçlarla satın alınan hammaddenin izleme ziyaretlerinde belgelendirilmesi, satın alındığına, depolandığına ve kullanımına dair kanıtların gösterilmesi gerekmektedir.

Soru 18: Kurulacak merkezin kira bedeli uygun maliyet midir?

Kira bedeli proje süresi ile sınırlı olmak üzere uygun maliyet olup, proje uygulama süresi kadar noter onaylı kira sözleşmesinin proje sözleşme imzalama döneminde Ajansa sunulması gerekmektedir.

Soru 19: Proje hesabı proje ortağı adına açılabilir mi?

Faaliyet planında proje ortağı tarafından gerçekleştirilecek faaliyetler ayrıntılı bir şekilde açıklanmalıdır. Proje ortağının harcamaları da uygun maliyet sayıldığından proje hesabı ortak adına açılabilir.

Soru 20: Kırsalda Ekonomik Kalkınma Mali Destek Programı kapsamında muhtarlıklar uygun başvuru sahibi midir?

Kırsalda Ekonomik Kalkınma Mali Destek Programı Başvuru Rehberinde uygun başvuru sahibi olarak yerel yönetimler başlığı altında büyükşehir, il ve ilçe belde belediyeleri, il özel idareleri ve mahalli idare birlikleri sayılmıştır. Başvuru sahipleri sayma suretiyle belirlendiği ve köy ve mahalle muhtarlıkları açıkça ifade edilmediği için program kapsamında muhtarlıklar uygun başvuru sahibi olarak değerlendirilmemektedir.

Soru 21: Kırsalda Ekonomik Kalkınma Mali Destek Programı kapsamında bitkisel ürünlerin işlenmesine yönelik (örneğin konserve yapma tesisi) çok sayıda teçhizat alınması durumunda tek tek proforma almak mı yoksa benzer kalemler için gruplandırma yaparak tek bir proforma almak mı daha uygundur?

Proje kapsamında benzer kalemler için gruplandırma yapılarak tek bir proforma almak daha uygundur. Bununla birlikte gruplandırılmış kalemlerin alt kırılımlarında detaylı olarak ürünlerin özelliklerinin açıklanması gerekmektedir. Örneğin kurulacak konserve üretme tesisi makinaları ve soğuk hava deposu hattı için tek bir proforma fatura alınabilir, fakat ilgili teknik şartname ve proformada bütün cihazların detaylı özellikleri yazmalıdır. Satın alma faaliyetleri kapsamında uygulanacak ihale usulünü değiştirerek belirlenmiş parasal limitler dahilinde kalmak amacıyla, bütünlük arz eden işleri veya makine ekipmanı suni bir şekilde kısımlara ayırmaktan kaçınılmalıdır. Niteliği itibariyle teknik detayı fazla olan işler için yararlanıcı tarafından bilirkişi kullanılması uygun olabilir.

Soru 22: Belediye olarak Ajansınıza proje sunmak istiyoruz, Ajans katkı payı borcunun olması başvuru yapmamıza engel midir?

Proje başvurusu yapılması için engel değildir ancak  5449 sayılı Kanunun 19. maddesinin (d) ve (e) bendi kapsamında belirtilen Ajans katkı payları ve bunlarla ilgili diğer mali yükümlülüklerini yerine getirmeyen Belediyeler, İl Özel İdareleri ile Ticaret ve Sanayi Odaları “Proje ve Faaliyet Destekleme Yönetmeliği” uyarınca, birikmiş bütün borçlarını ve bunlarla ilişkili varsa diğer bütün mali yükümlülüklerini tamamen yerine getirmedikçe, değerlendirme sürecinde başarılı bulunsa bile yararlanıcı ya da ortak olarak Ajansla sözleşme imzalayamaz. Ancak bu halde başarılı proje sahibi ya da ortağının ödeme güçlüğüne ilişkin kanıtlayıcı belgelerini de içeren gerekçeli başvurusu üzerine, projenin bölgenin sosyal ve ekonomik kalkınmasına etkisinin Yönetim Kurulunca değerlendirilmesinin ardından Bakanlık onayı ile sözleşme imzalanabilir. Bu durumda dahi başvuru sahibi ya da ortağının sözleşme imzalanmadan evvel muaccel borçlarının en az %20’sini ödemiş olması şartı aranır.

Bunun dışında Kalkınma Ajanslarına olan borçların 7256 Sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun kapsamında yapılandırılması imkânı da getirilmiştir. Ajansa katkı payı borcu olan kurumların (https://www.bebka.org.tr/duyuru/ajans-katki-payi-borclarinin-yapilandirilmasi-hakkinda-608) sayfasındaki yapılandırmaya ilişkin duyuruyu incelemeleri tavsiye edilmektedir.

Soru 23: Proje yürütme esnasında herhangi bir alım yaparken başvuruda sunulan proforma faturaların alım yapıldığı yerden satın alma yapılması zorunlu mudur?

Doğrudan temin usulü, pazarlık usulü ya da ihale usulüne göre yapılacak alımların başvuru esnasında sunulan proforma faturaların alındığı yerden yapılması zorunlu değildir.

Soru 24: Proje başarılı bulunduğunda Ajans ile başvuru sahibi arasında imzalanacak sözleşme için damga vergisi ödenmesi gerekecek midir?

Ajans ile imzalanacak olan sözleşmelerde damga vergisinden muaf olmayan yararlanıcılar, Ajansımızdan ön ödeme alabilmek için damga vergisi alındısı sunmak durumundadırlar. Damga vergisi muafiyeti bulunan kurum ve kuruluşların ise, söz konusu muafiyete ilişkin Gelir İdaresi Başkanlığından alınmış özelgeyi sözleşme imzalanması aşamasında Ajansa sunması beklenmektedir. Vergi dairelerinin gecikme cezası yansıtmaması için damga vergisinin sözleşmenin imzalanmasını müteakip 15 gün içinde ödenmesi gerekmektedir. Mükellefiyetlerle ilgili tereddüt edilen hususlarda vergi dairesi başkanlıklarından, vergi dairesi başkanlığı bulunmayan illerde defterdarlıklardan bilgi talep edilebilir.