Yatırım Teşvik Sistemi Yıllık Değerlendirme Raporu Yayınlandı

Geçtiğimiz yıl Haziran ayında yürürlüğe giren yeni Yatırım Teşvik Programı’nın bir yıllık uygulama sonuçları yayınlandı. Bursa ve Eskişehir’in 1. bölgede, Bilecik’in ise 3. bölgede yer aldığı yeni teşvik sisteminde, ilk bir yıllık dönemde TR41 Bölgesi’nde öngörülen yatırım tutarı 6 milyar 201 milyon TL olarak açıklandı.

Rapora göre, 2012 yılı Haziran ayından buyana geride kalan 1 yılda, Bursa, Eskişehir ve Bilecik illerinde taşıt araçlarından, dokuma ve giyime, enerjiden cama kadar çok çeşitli sektörlerde 331 adet yeni Yatırım Teşvik Belgesi alındı. Bu bir yıl içinde öngörülen yatırımların 12 bin 941 kişilik yüksek düzeyde bir istihdam sağlaması bekleniyor.

İstanbul’dan sonra en çok teşvik belgesinin düzenlendiği il olan Bursa, 239 Yatırım Teşvik Belgesiyle sadece TR41 Bölgesi’nin değil ülke genelinde gerek istihdam ve gerekse yatırım tutarı açısından en üst sıralarda yer aldı. TR41 Bölgesinde Bursa’yı, 61 belge ile Eskişehir ve 31 belge ile Bilecik takip etti.

Bursa’da son bir yıllık dönem için 3 milyar 101 Milyon TL’lik teşvik belgeli yatırım ve 7 bin 689 istihdam öngörülüyor. Eskişehir’de ise belge sayısı Bursa’ya göre daha az olmasına rağmen büyük çaplı enerji ve madencilik yatırımları sebebiyle 2 milyar 183 milyon TL gibi ciddi bir yatırım tutarı gözleniyor. Bilecik ise, sürekli gelişmekte olan sanayiyle birlikte son yıllarda teşvik belgeli yatırımlarla ön plana çıkarken, Bilecik’te son bir yılda toplam 917 milyon TL’lik teşvik belgeli yatırım kararı alınmış durumda.

Bursa’da belge adedi ve sabit yatırım tutarı bazında ilk üç sırada taşıt araçları, dokuma ve giyim ile makine imalat yatırımları yer alırken, istihdam rakamlarına bakıldığında ise taşıt araçları, dokuma ve giyim ile orman ürünleri yatırımlarının ilk üç sırada yer aldığını görmekteyiz.

Eskişehir’de belge adedi bazında ilk üç sırada makina imalat, istihraç ve işleme ile turizm yatırımları yer alırken, sabit yatırım tutarı ve istihdam açısından enerji, cam ile istihraç ve işleme sektörleri ilk üç sırayı paylaşmaktadır.

Bilecik’te teşvik belgeli yatırımlarda istihraç ve işleme ile pişmiş kil ve çimento gereçleri sektörlerinin öne çıktığı görülmektedir. Sabit yatırım tutarına göre ise cam sektörü birinci sırada yerini almış ve onu çimento ile pişmiş kil ve çimento gereçleri sektörü takip etmektedir. İstihdam rakamlarında da yine pişmiş kil ve çimento gereçleri sektörü ile cam sektörü öne çıkarken bunları dokuma ve giyim sektörü takip etmektedir.

Yeni Teşvik Sistemiyle Yatırımlar Atağa Kalktı

Yeni teşvik sistemi kapsamında 1 yılda ülke genelinde 79,1 Milyar TL tutarında ve 5 bin 126 adet yatırım teşvik belgesi düzenlendi. TR41 Bölgesi 6 Milyar 201 Milyon TL tutarındaki sabit yatırım ile Türkiye toplamının yüzde 7,59’unu oluşturmaktadır. Yine istihdam ve belge adedi açısından da bölgemiz ülke toplamı içerisinde önemli bir yer tutmaktadır.

Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede yeni teşvik sistemi döneminde düzenlenen 5 bin 126 yatırım teşvik belgesinin 2 bin 911’inin bölgesel, 19’unun büyük ölçekli, 2 bin 189’unun genel ve 7’sinin de stratejik mahiyete sahip olduğunu belirtti. 19 adet büyük ölçekli yatırım içerisinde 2’sinin Bursa’da bulunması da bu bağlamda bölgemiz açısından ayrı bir önem taşıyor.

Bölgedeki Yatırımlar BEBKA tarafından izleniyor

Yeni Yatırım Teşvik Sistemi’nde Kalkınma Ajanslarına da önemli görevler verilmiş durumda. 2012/3305 sayılı “Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar” ile birlikte yerel birim olarak nitelendirilen Kalkınma Ajansları, Genel Teşvik Uygulamaları kapsamında Genel Teşvik Belgesi düzenleme konusunda yetkilendirildi. Ayrıca, 2012/3305 sayılı kararda Kalkınma Ajansları, Ekonomi Bakanlığı’nca düzenlenen teşvik belgelerini altışar aylık dönemler halinde izlemekle görevlendirilmiş durumdalar. Bunun yanı sıra Kalkınma Ajansları “yatırım tamamlama vizesi” sürecinde de görev alıyor. BEBKA da bu son bir yıllık süreçte TR41 Bölgesi’ndeki teşvik belgeli yatırımların başvurularının alınması, izlemelerinin gerçekleştirilmesi ve yatırım tamamlama vizelerinin yapılarak yatırım teşvik belgelerinin kapatılması süreçlerinde aktif bir rol üstlenmiş durumda. Bu iş ve işlemler Bursa, Eskişehir ve Bilecik illerinde kurulu olan Yatırım Destek Ofisleri aracılığıyla yürütülüyor.

BEBKA’ya bağlı Yatırım Destek Ofisleri bölgede farklı sektörlerde yatırım yapmayı düşünen ve yatırım destek ofisine başvuran yatırımcılara yönelik tanıtım ve bilgilendirmelerine aralıksız devam ettiriyor. Ayrıca çok yoğun bir sanayi altyapısına sahip olan Bursa-Eskişehir-Bilecik bölgesinde yaklaşık bin civarındaki teşvik belgeli yatırımın ara izlemeleri de yine BEBKA tarafından gerçekleştiriliyor. Ekonomi Bakanlığı tarafından gelen görevlendirmeler doğrultusunda yatırım tamamlama ve ekspertiz işlemleri takip edilip, genel teşvik kapsamındaki teşvik belgesi başvuruları alınıyor. BEBKA bugüne kadar yaklaşık 400 kadar teşvik belgeli yatırım projesinin izlemesini gerçekleştirmiş durumda. Bu kapsamda TR41 Bölgesi’nde incelenen 2009-2011 dönemine ait teşvik belgeli yatırım projelerinin yaklaşık maliyeti yaklaşık 7 milyar TL’yi buluyor. 2013 yılının ilk dönemi içinse 6 milyar 201 milyon TL tutarındaki bine yakın teşvik belgeli yatırım projesinin izleme işlemleri de BEBKA tarafından sürdürülüyor.

BURSA:
Destek Sınıfına Göre Dağılım

Destek Sınıfı	Yeni Dönem			Dağılım (%)
Destek Sınıfı	Belge Adedi	Sabit Yatırım (Milyon TL)	İstihdam	Belge Adedi	Sabit Yatırım	İstihdam
Bölgesel Teşvik	121	2.448	5.459	50,63	78,95	71,00
Büyük Ölçekli Yatırımlar	2	184	501	0,84	5,92	6,53
Genel Teşvik	116	469	1728	48,54	15,14	22,47
Stratejik Yatırımlar	0	0	0	0,00	0,00	0,00
Genel Toplam	239	3.101	7.689	100	100	100

Sektörüne Göre Dağılım

Sektörü	Yeni Dönem			Dağılım (%)
Sektörü	Belge Adedi	Sabit Yatırım (Milyon TL)	İstihdam	Belge Adedi	Sabit Yatırım	İstihdam
Dokuma ve Giyim	88	476	1.214	36,82	15,34	15,79
Taşıt Araçları	28	1.715	2.809	11,72	55,30	36,53
Makina İmalat	19	184	643	7,95	5,93	8,36
Gıda ve İçecek	16	171	492	6,69	5,50	6,40
Orman Ürünleri	15	58	722	6,28	1,88	9,39
İstihraç ve İşleme	12	107	305	5,02	3,44	3,97
Eğitim	11	42	677	4,60	1,35	8,80
Madeni Eşya	9	54	126	3,77	1,74	1,64
Turizm	6	41	157	2,51	1,32	2,04
Lastik-Plastik	6	21	50	2,51	0,66	0,65
Depolama	5	119	76	2,09	3,85	0,99
Deri ve Kösele	5	20	162	2,09	0,64	2,11
Enerji	3	35	19	1,26	1,11	0,25
Cam	3	18	10	1,26	0,58	0,13
Demir Çelik	2	16	18	0,84	0,51	0,23
Ulaştırma	1	6	100	0,42	0,18	1,30
Hayvancılık	1	3	4	0,42	0,11	0,05
Altyapı-Belediye Hizmetleri	1	2	1	0,42	0,06	0,01
Kağıt	1	2	6	0,42	0,06	0,08
Sağlık	1	1	17	0,42	0,05	0,22
Diğerleri	6	12	81	2,51	0,40	1,05
Genel Toplam	239	3.101	7.689	100	100	100

ESKİŞEHİR:
Destek Sınıfına Göre Dağılım

Destek Sınıfı	Yeni Dönem			Dağılım (%)
Destek Sınıfı	Belge Adedi	Sabit Yatırım (Milyon TL)	İstihdam	Belge Adedi	Sabit Yatırım	İstihdam
Bölgesel Teşvik	36	1.966	3.101	59,02	90,10	84,87
Büyük Ölçekli Yatırımlar	0	0	0	0,00	0,00	0,00
Genel Teşvik	25	216	553	40,98	9,90	15,13
Stratejik Yatırımlar	0	0	0	0,00	0,00	0,00
Genel Toplam	61	2.183	3.654	100	100	100

Sektörüne Göre Dağılım

Sektörü	Yeni Dönem			Dağılım (%)
Sektörü	Belge Adedi	Sabit Yatırım (Milyon TL)	İstihdam	Belge Adedi	Sabit Yatırım	İstihdam
Makina İmalat	9	33	139	14,75	1,51	3,80
İstihraç ve İşleme	8	226	1.376	13,11	10,37	37,66
Turizm	7	72	233	11,48	3,31	6,38
Gıda ve İçecek	6	84	227	9,84	3,87	6,21
Lastik-Plastik	6	38	139	9,84	1,73	3,80
Cam	3	378	410	4,92	17,32	11,22
Taşıt Araçları	3	128	149	4,92	5,85	4,08
Eğitim	3	23	175	4,92	1,07	4,79
Madeni Eşya	3	9	27	4,92	0,43	0,74
Pişmiş Kil ve Çim. Ger.	2	42	45	3,28	1,92	1,23
Orman Ürünleri	2	25	102	3,28	1,14	2,79
Hayvancılık	2	14	48	3,28	0,65	1,31
Enerji	1	929	300	1,64	42,57	8,21
Ulaştırma	1	69	100	1,64	3,17	2,74
Kağıt	1	64	100	1,64	2,94	2,74
Demir Çelik	1	33	30	1,64	1,49	0,82
Altyapı-Belediye Hizmetleri	1	6	0	1,64	0,26	0,00
Depolama	1	6	22	1,64	0,26	0,60
Diğerleri	1	3	32	1,64	0,14	0,88
Genel Toplam	61	2.183	3.654	100	100	100

BİLECİK:
Destek Sınıfına Göre Dağılım

Destek Sınıfı	Yeni Dönem			Dağılım (%)
Destek Sınıfı	Belge Adedi	Sabit Yatırım (Milyon TL)	İstihdam	Belge Adedi	Sabit Yatırım	İstihdam
Bölgesel Teşvik	23	724	1205	74,19	78,96	75,41
Büyük Ölçekli Yatırımlar	0	0	0	0,00	0,00	0,00
Genel Teşvik	8	193	393	25,81	21.04	24,59
Stratejik Yatırımlar	0	0	0	0,00	0,00	0,00
Genel Toplam	31	917	1598	100	100	100

Sektörüne Göre Dağılım

Sektörü	Yeni Dönem			Dağılım (%)
Sektörü	Belge Adedi	Sabit Yatırım (Milyon TL)	İstihdam	Belge Adedi	Sabit Yatırım	İstihdam
İstihraç ve İşleme	8	40	115	25,81	4,38	7,20
Pişmiş Kil ve Çim. Ger.	4	123	464	12,90	13,45	29,04
Dokuma ve Giyim	2	45	180	6,45	4,88	11,26
Orman Ürünleri	2	20	44	6,45	2,23	2,75
Gıda ve İçecek	2	7	20	6,45	0,75	1,25
Turizm	2	5	12	6,45	0,49	0,75
Cam	1	415	450	3,23	45,23	28,16
Çimento	1	177	150	3,23	19,30	9,39
Demir Çelik	1	41	50	3,23	4,50	3,13
Seramik	1	15	30	3,23	1,63	1,88
Hayvancılık	1	10	9	3,23	1,06	0,56
Makina İmalat	1	7	0	3,23	0,72	0,00
Taşıt Araçları	1	5	30	3,23	0,56	1,88
Lastik-Plastik	1	4	24	3,23	0,45	1,50
Madeni Eşya	1	1	10	3,23	0,16	0,63
Altyapı-Belediye Hizmetleri	1	1	5	3,23	0,08	0,31
Diğerleri	1	1	5	3,23	0,11	0,31
Genel Toplam	31	917	1.598	100	100	100